Siyaset Bilimi Ders Notları / 7. Hafta: Milliyetçilik ve Ulus Kavramı

 

MİLLETLER, MİLLİYETÇİLİK VE MİLLİYETÇİLK ÇEŞİTLER

    Siyasete ilişkin ancak anlam erozyonuna uğramış bir kavramı daha sizlerle inceleyeceğiz. Geçmişte yaşanan bazı aşırı olaylar nedeniyle günümüzde dejenere olan "milliyetçilik" kavramı esas itibari ile Fransız İhtilali sonrası siyaset alanının daha yoğun ilgilenmeye başlamıştır. 

    Milliyetçilik kavramı, siyasi rejimle birlikte anlam kazanan bir kavramdır. Bunun bir izahı, Fransız İhtilali öncesinde "millet" kavramı ve dolayısı ile "milliyetçilik" kavramı tebaa üzerinden tanımlanırken Fransız İhtilali ile beraber esasında "dil" üzerinden tanımlanmaya başlamıştır. Bölgesel iç karışıklıklar ve beraberinde yaşanan 1. Dünya Savaşı ile 2. Dünya Savaşı gibi küresel ölçekli toplumsal olaylar, milliyetçilik kavramının olumsuz bir anlam kazanmasına neden olmuştur.

    Fransız İhtilali öncesinde bir monarkın himayesinde birden farklı dile ve kimliğe mensup insanlar yaşarken Fransız İhtilali ile beraber yükselen "her millet kendi yönetimine sahip olmalı" gibi düşünceler sonucu aynı topraklarda heterojen bir şekilde yaşayan insanların sınır anlaşmazlıkları nedeniyle bölgesel çatışmalar yaşanmış ve milliyetçilik bir noktadan sonra ırkçılık şeklinde yorumlanmıştır. 

   Özellikle ikinci dünya savaşı sonrasında monarşi rejimleri yerlerini demokrasi ve cumhuriyet gibi  daha yeni sistemlere bırakması hız kazansa da birçok ülkede askeri güç, bu süreçte yaşanan siyasi ve toplumsal krizlere müdahalelerde bulunmuştur. Darbe olarak ifade edilen bu müdahaleler, bazı stk ve lobiler tarafından ırkçılık ve faşizm ile itham edilmiştir. 

    Yaşanan tüm bu süreç sonunda bazı sol ideolojiler milliyetçilik=ırkçılık=faşizm sonucuna ulaşmıştır. Bu sonuç, birçok ülkede egemen gücün azınlıklara, psikoloji ya da fiziksel baskı uyguladıklarını söylemektedir. Bu durumun bir örneği ABD'de siyasiler üzerinden yaşanırken ülkemizde de çeşitli etnik kökene sahip vatandaşlar üzerinden yapılmaktadır.

    Bu konu sonrasında elde edilecek kazanımlar; "Millet nedir?" "Milliyetçilik nedir" gibi soruları cevaplarken aynı zamanda milliyetçilik ile faşizm arasındaki farkı öğrenmiş olacak. Buna ek olarak da bazı çıkar gruplarının faşizm söylemleri anlaşılmış olacak.

Ders notlarına ek olarak bu başlığın anlatıldığı kaynaklar;

- Andrew Heywood, Siyaset (Sayfa 147 - 163 arası)