Siyaset Bilimi Ders Notları / 3. Hafta: Siyasi İdeolojiler (Liberalizm ve Muhafazakarlık)

 detay

 SİYASİ İDEOLOJİLER 
LİBERALİZM VE MUHAFAZAKARLIK

    İdeoloji konusu, özellikle ülkemiz gibi siyasi katılımın ve geçmişinde toplumsal siyasi hareketlerin yoğun yaşandığı ülkelerde birbirine karışmış ve tarafların birbirlerini suçlamak için kullandıkları ifadelere dönüşmüştür.

    Ancak ideolojiler toplumları ayrıştırmak için ortaya çıkan düşünce sistemleri değildir. İdeolojiler, toplumsal hayatın, daha doğrusu yönetici ve yönetilen sınıfların sınırlarını belirlemek ve hem bireysel hem de toplumsal refahın sağlanmasını amaçlamıştır. 

    Günümüzde onlarca ideoloji olsa da temelde birkaç ideoloji bulunmaktadır. Diğerleri ise bu temel ideolojilerin diğer siyasetçiler ya da düşünürler tarafından toplumlara ya da sınıflara göre yorumlanmasıdır. 

    Üniversitelerde temel ideolojilerin yanı sıra belirli dönemlerde toplumlarda ivme kazanmış bazı düşünce akımlarına da yer verilmektedir. Ancak bu yazımda ben ana ideolojilere ek olarak belirli kitlelere ulaşmış düşünce akımlarını da burada sizlerle paylaşacağım.

    İlerleyen sayfalarda daha detaylı anlatacağız ancak konunun daha iyi anlaşılabilmesi için genel bir çerçeve çizmek iyi olacaktır. İdeolojiler için bir koordinat sistemi oluşturacak olursak merkeze en yakın kabul edilen ideoloji liberalizmdir. Muhafazakarlık ise koordinat sisteminin merkezine göre sağda kalmaktadır. 

    İdeolojilerin sınıflandırılması için kullanılan sağcı ve solcu ifadeleri de özellikle ülkemizde amacından uzaklaşmıştır. Ülkemiz özelinde konuşacak olursak kamu oyunda sağcılık ile muhafazakarlık ve beraberinde din ağırlıklı bir taraf, solculuk ile de sosyalizm, devrimci ve dinden uzak bir taraf eşleştirmesi söz konusudur. Ancak eşleştirme ülkemizde özellikle çok partili hayata geçişte yaşanan sürecin yanlış yorumlanmasının da etkisi söz konusu.

    Muhafazakarlık, mevcut durumun korunmasıdır. Dolayısı ile sağcı siyasi parti olarak kabul edilen partiler kadar solcu kabul edilen siyasi partiler de muhafazakar olabilirler. Ek olarak, bir siyasi parti (sol ideolojiden ya da sağ ideolojiden olması fark etmez) iktidara gelmek amacındaysa ve iktidarda değilse, iktidara gelmek için devrimcidir. Ancak bu siyasi parti (sol ideolojiden ya da sağ ideolojiden olması fark etmez) iktidardaysa eğer bu kez de iktidarı bırakmamak, mevcut durumu korumak için muhafazakardır.

    Konuyla ilgili olanlar için eğlenceli ve keyifli bir konudur ideolojiler konusu. Konu ile ilgili en ufak bilgisi olmayan ve kendini bir ideolojiye, bir düşünce akımına yakın ve bir ferdi/ üyesi görenler taraftarlık yaparken konuya hakim olanlar tarafını daha gri bırakabiliyor.

    İdeolojilerin tarihsel kökenleri, toplumsal karşılıkları ve ülkemizdeki algı farklılıklarını özetledikten sonra artık temel ideolojilerin ayrıntılarına geçebiliriz. Bu noktadan itibaren ders notlarında, önce liberalizm ve muhafazakârlık ideolojilerini ele alacak, ardından diğer ideolojilerin tarihsel gelişimlerini ve günümüzdeki yansımalarını inceleyeceğiz. Böylece hem kavramsal netlik kazanacak hem de ideolojilerin pratikte nasıl şekillendiğini daha somut örneklerle göreceğiz.

Ders notlarına ek olarak bu başlığın anlatıldığı kaynaklar;

- Andrew Heywood, Siyaset (Sayfa 57 - 65 arası)